1. Tổng quan
Aquila, Đại bàng là một chòm sao có thể thấy được ở Bắc bán cầu vào đầu tháng 7 cho đến cuối tháng 10. Nó biểu trưng cho một con chim đã đưa Người phàm Ganymede lên thiên đàng để phục vụ mang nước cho thần Zeus. Aquila là một trong những chòm sao nằm trên đường thiên xích (Đường trung tâm của một mặt phẳng tưởng tượng được gọi là thiên cầu). Chòm sao này chứa Altair (sao Ngưu Lang) ngôi sao sáng thứ 11 trên bầu trời đêm và là một trong ba ngôi sao của nhóm sao Tam giác mùa hè.
Chòm sao Đại bàng - Ảnh: Stellarium
2. Hướng dẫn quan sát
Đây là một trong những chòm sao khá dễ quan sát vào mùa hè. Vào khoảng đầu tháng 7 vào ban đêm, khi nhìn về phía Đông Bắc bạn dễ dàng nhận ra ba ngôi sao sáng lần lượt là Vega (sao Chức Nữ - sáng thứ 5) Deneb ( sao Thiên Tân – sáng thứ 19) và Altair tạo thành một tam giác cân và đỉnh cân là Altair của chòm sao Aquila.
Tam giác mùa hè
Sau khi xác định ngôi sao sáng nhất – Altair, bạn sẽ thấy được hai ngôi sao mờ hơn ở hai bên và chúng tạo thành một đoạn thẳng đặc trưng của chòm sao Đại bàng. Kẻ một đường hợp 60 độ với đoạn thẳng về hướng Đông bạn sẽ bắt gặp ngôi sao trung tâm và đuôi của Đại bàng. Từ ngôi sao trung tâm bạn hãy tìm những ngôi sao hai bên tạo thành hình chữ V chính là hai cánh của Đại bàng.
Chòm sao Đại bàng
3. Thần thoại Hy Lạp
Trong thần thoại Hy Lạp, Aquila được gắn liền với thần Dớt (thần Jupiter), nó vừa là người đưa tin của thần Dớt đến cho con người trên Trái Đất, vừa là người cải trang của thần Dớt để tránh khỏi một số phiền lụy từ nữ thần Hera, vợ của ông.
Aquila đưa Ganymede về đỉnh Olympus
Một câu chuyện về việc phục vụ của Aquila cho thần Dớt là về Ganymede, một người chăn cừu vô cùng tốt bụng và cũng là người đẹp trai nhất mà các vị thần từng nhìn thất. Một ngày, đại bàng Aquila vĩ đại lao khỏi bầu trời, bay xuống mặt đất gần chỗ Ganymede và bảo với chàng là nó được thần Dớt cử xuống để đưa chàng về đỉnh Olympus. Sau đó, Ganymede leo lên lưng đại bàng và được đưa về đỉnh Olympus, nơi chàng phục vụ nước cho các vị thần.
Nguyễn Nhật Cường - DAC